Mikroyeterlilik bilgi paketi · EK-1Hukuk Okuryazarlığı: Günlük Hayatta Haklar ve Başvuru Yolları
Dersin resmî tanımı: öğrenme çıktıları, AKTS iş yükü, düzey, ölçme, başarı ölçütü, kalite güvencesi ve içerik. Danışmanınız, bölüm başkanlığınız ya da üniversitenizin tanınma komisyonu için.
- Sertifikayı veren:
- Orclever Bilim ve Araştırma Grubu — Orclever Campus
- Son güncelleme:
- Ekim 2026
- Dil:
- Türkçe
- Katılım:
- Çevrimiçi (asenkron) / Online (asynchronous)
- AKTS
- 1,9 AKTS
- 47 saat öğrenen iş yükü
- Düzey
- TYÇ 6 · EQF 6
- Lisans düzeyi
- Ölçme
- Final + proje
- 24 soru · 7 ölçütlü rubrik
- İçerik
- 32 ders
- 8 modül
01
Ders tanımı
Bu ders hukuki danışmanlık değildir. Amacı, hukuk eğitimi almamış bir kişinin günlük hayatta karşılaştığı hukuki durumları tanıyabilmesi, ilgili mevzuatı resmî kaynağından doğrulayabilmesi ve hangi mercie başvuracağını bilmesidir. Ders somut olaylara hukuki nitelendirme yapmaz, dilekçe örneği vermez ve sonuç vaadinde bulunmaz. Sekiz modülde şunları ele alır: hukukun haritası ve resmî kaynaklara erişim; kişilik hakları; sözleşmeler ve kefalet; konut ve kira; tüketici hakları; çalışma hayatı; kişisel veriler, internet ve telif; uyuşmazlık çözümü ve hak arama yolları. Dersin bir tasarım ilkesi vardır: her yıl değişen sayısal değerler (parasal sınırlar, oranlar, tavanlar) metne yazılmaz. Bunun yerine o değerin hangi resmî kaynakta ilan edildiği öğretilir — çünkü bir eğitim materyalinin görevi bugünün rakamını ezberletmek değil, doğru rakama nasıl ulaşılacağını öğretmektir. Her dersin sonunda, o derste atıf yapılan kanun maddeleri ve resmî kaynaklar kaynakça olarak listelenir.
Ön koşul: Ön koşul yok. Ders başlangıç düzeyindedir ve kavramlardan başlar.
02
Öğrenme çıktıları EK-1 · Madde 5
Dersi başarıyla tamamlayan kişi:
- 1.Türk hukuk düzeninin temel yapısını — normlar hiyerarşisi, yargı kolları ve mahkeme türleri — açıklar ve bir uyuşmazlığın hangi yargı koluna ait olduğunu ayırt eder. BilgiExplains the basic structure of the Turkish legal order — hierarchy of norms, branches of jurisdiction and court types — and distinguishes which branch a given dispute belongs to.
- 2.Günlük hayatta en sık karşılaşılan hukuki ilişkileri — sözleşme, kira, tüketici işlemi, iş sözleşmesi, kişisel veri ve telif — düzenleyen temel kanunları ve ilgili hükümleri tanır. BilgiIdentifies the principal statutes and relevant provisions governing the most common everyday legal relationships — contracts, tenancy, consumer transactions, employment, personal data and copyright.
- 3.Bir hukuki bilgiyi resmî birincil kaynaktan doğrular ve ilgili hükmün yürürlükte olup olmadığını denetler. BeceriVerifies a legal statement against official primary sources and checks whether the relevant provision is still in force.
- 4.Süreye, orana veya parasal sınıra bağlı düzenlemelerin değişken olduğunu bilir ve güncel değeri ilan eden resmî kaynağa başvurur. BeceriRecognises that provisions tied to time limits, rates or monetary thresholds are subject to change, and consults the official source publishing the current value.
- 5.Bir uyuşmazlıkta izlenebilecek başvuru yollarını — dava dışı çözüm, kuruma başvuru, hakem heyeti, yargı — sıralar ve hangi aşamada hangi merciin yetkili olduğunu belirler. BeceriSequences the available avenues of redress in a dispute — out-of-court resolution, application to an authority, arbitration committee, litigation — and determines which body is competent at which stage.
- 6.Kendi bilgisinin sınırını tanır; hukuki nitelendirme, temsil veya dava stratejisi gerektiren durumlarda avukata ya da baroya yönlendirir, kendisi hukuki tavsiye vermez. YetkinlikRecognises the limits of their own knowledge; refers matters requiring legal characterisation, representation or litigation strategy to a lawyer or bar association, and does not offer legal advice.
- 7.Bir hukuki durumu uzman olmayan bir muhataba, belirsizliği gizlemeden ve sonuç vaadinde bulunmadan aktarır. YetkinlikCommunicates a legal situation to a non-expert without concealing uncertainty and without promising an outcome.
- 8.Hak arama sürecini bağımsız olarak planlar ve gerekli resmî kaynakları kendi başına takip eder. YetkinlikIndependently plans a process of seeking redress and follows the necessary official sources on their own.
03
Yetkinlik profili ve çerçeve eşlemesi TYYÇ · EQF
Yetkinlik
- Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme: Bir çalışmayı bağımsız yürütür; proje ve ekip yönetir; sorumluluk üstlenir.
- Öğrenme Yetkinliği: Yaşam boyu öğrenmeye olumlu yaklaşır; öğrenmesini yönlendirir.
- İletişim ve Sosyal Yetkinlik: Düşüncelerini yazılı/sözlü aktarır; bir yabancı dili en az B1 düzeyinde ve bilişim teknolojilerini ileri düzeyde kullanır.
- Alana Özgü Yetkinlik: Verilerin kullanımında toplumsal, bilimsel ve etik değerlere; kalite ve sosyal hakların evrenselliğine duyarlıdır.
TYYÇ çerçeve tanımlayıcıları — özet (paraphrase). TYÇ 5-8 ≙ EQF 5-8.
Öğrenme Çıktısı × TYYÇ Yeterlilik Eşlemesi
| Çıktı | Bilgi | Beceri | Bağımsız | Öğrenme | İletişim | Alana Özgü |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. Türk hukuk düzeninin temel yapısını — normlar hiyerarşisi, yargı kolları ve mahkeme türleri — açıklar ve bir uyuşmazlığın hangi yargı koluna ait olduğunu ayırt eder. | · | · | · | · | · | |
| 2. Günlük hayatta en sık karşılaşılan hukuki ilişkileri — sözleşme, kira, tüketici işlemi, iş sözleşmesi, kişisel veri ve telif — düzenleyen temel kanunları ve ilgili hükümleri tanır. | · | · | · | · | ||
| 3. Bir hukuki bilgiyi resmî birincil kaynaktan doğrular ve ilgili hükmün yürürlükte olup olmadığını denetler. | · | · | · | · | · | |
| 4. Süreye, orana veya parasal sınıra bağlı düzenlemelerin değişken olduğunu bilir ve güncel değeri ilan eden resmî kaynağa başvurur. | · | · | · | · | ||
| 5. Bir uyuşmazlıkta izlenebilecek başvuru yollarını — dava dışı çözüm, kuruma başvuru, hakem heyeti, yargı — sıralar ve hangi aşamada hangi merciin yetkili olduğunu belirler. | · | · | · | · | ||
| 6. Kendi bilgisinin sınırını tanır; hukuki nitelendirme, temsil veya dava stratejisi gerektiren durumlarda avukata ya da baroya yönlendirir, kendisi hukuki tavsiye vermez. | · | · | · | · | ||
| 7. Bir hukuki durumu uzman olmayan bir muhataba, belirsizliği gizlemeden ve sonuç vaadinde bulunmadan aktarır. | · | · | · | · | · | |
| 8. Hak arama sürecini bağımsız olarak planlar ve gerekli resmî kaynakları kendi başına takip eder. | · | · | · | · |
Boş sütun = çerçevede kapsanmayan (boşta) yeterlilik.
04
AKTS ve iş yükü EK-1 · Madde 6
| Öğrenme etkinliği | Saat |
|---|---|
| Ders metinlerini okuma32 ders metni, 47.344 sözcük ÷ 200 sözcük/dk | 3,9 sa |
| Okuma ve resmî kaynak (mevzuat) inceleme | 32 × 0,75 = 24 sa |
| Final sınavına hazırlık ve sınav | 1 × 8 = 8 sa |
| Dönem projesi (hukuki durum haritası) | 1 × 11 = 11 sa |
| Toplam | 47 sa = 1,9 AKTS |
1 AKTS = 25 saat öğrenen iş yükü. Okuma süresi ders metinlerinin sözcük sayısından, video süresi videoların kendi sürelerinden hesaplanır.
05
Ölçme ve değerlendirme EK-1 · Madde 8
Ölçme iki kapılıdır; her kapı ayrı ayrı geçilmelidir ve puanlar ağırlıklı ortalamayla birleştirilmez. (1) Final sınavı — 24 çoktan seçmeli soru, geçme notu %60; sınav, geçme notuna ulaşılana kadar tekrarlanabilir. Sorular ezber değil anlama ölçer: kurgusal bir durum verilir ve hangi hukuki kavramın veya hangi kanunun devrede olduğu sorulur; madde numarası ezberletilmez. Süreye veya parasal sınıra bağlı değişken değerler sınav konusu yapılmaz. Puanlama yalnızca sunucuda yapılır. (2) Dönem projesi — öğrenci seçtiği kurgusal bir günlük hayat durumu için "hukuki durum haritası" hazırlar: ilgili mevzuatın tespiti, resmî kaynaktan doğrulanması, başvuru yollarının sıralanması ve belirsizliklerin işaretlenmesi. Proje bir hukuki sorunun çözümünü İSTEMEZ; öğrencinin hukuku okuyabildiğini ve kendi sınırını tanıdığını ölçer. Rubrik ölçütlerinden biri doğrudan "sınırların farkındalığı"dır. Proje, eğitmen tarafından bu rubrikle puanlanır; geçme notu 100 üzerinden 70'tir. İki kapı da geçilmeden sertifika üretilmez.
- Final sınavı: 24 soru, geçme notu %60; geçene kadar tekrar hakkı.
- Dönem Projesi: Hukuki Durum Haritası — eğitmen puanlar, geçme 70/100. Ölçütler: Durum seçimi ve tarafsız anlatım (10 puan), Hukuk alanının doğru haritalanması (12 puan), Mevzuat tespiti ve madde atfı (20 puan), Kaynak kalitesi (18 puan), Yürürlük kontrolü ve oynak değer okuryazarlığı (15 puan), Başvuru yolları ve merci haritası (15 puan), Sınırların farkındalığı (10 puan).
06
Başarı ölçütü ve sertifika EK-1 · Madde 10
Belge için tüm dersleri tamamlamak, final sınavından en az %60 almak, dönem projesinden eğitmen değerlendirmesiyle en az 70/100 almak ve T.C. Kimlik No ile kimlik doğrulamak gerekir. Başarı ölçütü, öğrencinin hukuki sonuç üretebilmesi DEĞİLDİR. Ölçülen şey şudur: ilgili mevzuatı bulabilmek, resmî kaynaktan doğrulayabilmek, doğru mercii belirleyebilmek ve hukuki nitelendirme gerektiren noktada uzmana yönlendirebilmek. Uzman gerektiren bir konuda kendi başına sonuç üreten bir proje, bu ölçütü sağlamadığı için puan kaybeder.
Sistemin denetlediği koşul: Belge için tüm dersleri tamamlamak, final sınavından en az %60 almak, dönem projesinden eğitmen değerlendirmesiyle en az 70/100 almak ve T.C. Kimlik No ile kimlik doğrulamak gerekir.
Sertifika bu bilgileri düzenlendiği günkü hâliyle EK-1 ekinde taşır ve QR koduyla herkese açık doğrulanır (Açık kayıt: sınav ve proje sonucuyla, SHA-256).
07
Kalite güvencesi EK-1 · Madde 11
Kalite güvencesi altı katmanda sağlanır: (1) Kaynak disiplini — ders içeriğindeki her hukuki iddia, kanun adı, kanun numarası ve madde numarasıyla birlikte verilir; her dersin sonunda atıf yapılan mevzuat ve resmî kaynaklar kaynakça olarak listelenir. Yalnızca birincil ve resmî kaynaklar kullanılır (Mevzuat Bilgi Sistemi, Resmî Gazete, ilgili Bakanlık ve Kurum yayınları, resmî karar bankaları); blog, haber ve içerik sitesi kaynak olarak kullanılmaz. (2) Güncellik tasarımı — her yıl veya dönem değişen sayısal değerler (parasal başvuru sınırları, tavanlar, oranlar, harçlar) metne sabit olarak yazılmaz; bunun yerine değerin hangi resmî kaynakta ilan edildiği öğretilir. Böylece materyalin zamanla yanlışa dönüşmesi engellenir. (3) Bağımsız denetim — ders içeriği, yazımından sonra üç ayrı denetimden geçirilmiştir: mevzuat doğruluğu (madde atıflarının ve yürürlük durumunun resmî kaynaktan teyidi), güncellik (değişken değer ve süresi dolmuş düzenleme taraması) ve sorumluluk sınırı (hukuki tavsiye diline kayma taraması). (4) Sunucu-taraflı ölçme — puanlama ve geçme kararı istemciye bırakılmaz; tarayıcıdan gelen hiçbir puan kabul edilmez. Dersler sırayla ilerler ve öğrenenin tamamlamasıyla izlenir. Belge yalnızca final sınavı ve eğitmen puanlı proje başarıyla geçildiğinde ve kimlik doğrulandığında verilir; her belge SHA-256 ve QR ile herkese açık olarak doğrulanabilir. (5) Donmuş ve doğrulanabilir belge — her sertifika benzersiz bir sertifika numarası ve doğrulama kodu taşır; içeriği veriliş anında dondurulur ve SHA-256 özeti hesaplanır. Belge herkese açık doğrulama adresinden kimlik gerektirmeden doğrulanabilir ve Open Badges 3.0 ile Avrupa Öğrenme Modeli (ELM / Europass) biçimlerinde dışa aktarılabilir. (6) İzlenebilir öğrenme kanıtı — ders bazında tamamlama kaydı, sınav denemeleri ve puanları, proje teslimi ve rubrik dökümü zaman damgalı ve değiştirilemez biçimde saklanır. KAPSAM SINIRI: Bu ders bir hukuk öğretimi programı değil, hukuk okuryazarlığı dersidir. Hukuki danışmanlık hizmeti içermez ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu anlamında avukatlık faaliyeti teşkil etmez. Somut bir uyuşmazlıkta hukuki nitelendirme, temsil ve dava stratejisi yalnızca bir avukat tarafından yapılabilir; ders bu noktada avukata ve bulunulan ilin barosuna yönlendirir. Orclever bir yükseköğretim kurumu değildir ve bu belge bir akreditasyon değildir; AKTS tanınması, öğrencinin kendi kurumunun senatosuna başvurusu ve o senatonun kararıyla gerçekleşir.
08
Eğitmen EK-1 · Madde 9
- Orclever Akademik EkibiDers içeriği Orclever Akademik Ekibi tarafından, yürürlükteki mevzuat resmî birincil kaynaklardan (Mevzuat Bilgi Sistemi, Resmî Gazete, ilgili Bakanlık ve Kurum yayınları) doğrulanarak hazırlanmış; yazımdan sonra mevzuat doğruluğu, güncellik ve sorumluluk sınırı bakımından bağımsız denetimden geçirilmiştir. Her ders, atıf yapılan kanun maddeleri ve resmî kaynak künyeleriyle birlikte yayımlanır. Ders hukuki danışmanlık hizmeti içermez; hukuki nitelendirme ve temsil gerektiren konularda avukata ve baroya yönlendirir.
09
Ders içeriği 8 modül · 32 ders
Modül 1. Hukukun Haritası: Kurallar, Mahkemeler ve Hak Arama
- Hukuk nedir, ne değildir: kural, yaptırım ve adalet
- Normlar hiyerarşisi: Anayasa'dan yönetmeliğe
- Yargı kolları ve mahkemeler: hangi sorun nereye gider
- Mevzuata ve içtihada erişim: resmî kaynakları kullanmak
Modül 2. Kişi, Ehliyet ve Kişilik Hakları
- Gerçek kişi, tüzel kişi ve hak ehliyeti
- Fiil ehliyeti: yaş, ayırt etme gücü ve kısıtlılık
- Kişilik hakkı: ad, itibar, özel hayat ve görüntü
- Kişilik hakkı ihlalinde başvurulabilecek yollar
Modül 3. Sözleşmeler: Günlük Hayatın Görünmez İskeleti
- Sözleşme nasıl kurulur: öneri, kabul ve şekil
- Sözleşmenin içeriği: edim, ayıp ve temerrüt
- İrade sakatlıkları: hata, hile, korkutma ve aşırı yararlanma
- Kefalet ve teminat: en pahalı imza
Modül 4. Konut ve Kira
- Kira sözleşmesinin kurulması ve tarafların borçları
- Kira bedeli ve artış: kural nedir, nereden bakılır
- Sözleşmenin sona ermesi ve tahliye sebepleri
- Depozito, ortak giderler ve komşuluk hukuku
Modül 5. Tüketici Hakları
- Tüketici kimdir: koruma alanı ve temel kavramlar
- Ayıplı mal ve hizmet: seçimlik haklar ve süreler
- Mesafeli satış ve cayma hakkı
- Tüketici hakem heyeti ve tüketici mahkemesi: başvuru yolu
Modül 6. Çalışma Hayatı
- İş sözleşmesi: türleri, deneme süresi ve temel haklar
- Ücret, çalışma süresi, fazla çalışma ve yıllık izin
- Feshin geçerliliği: ihbar, kıdem ve haklı sebep
- İşyerinde psikolojik taciz, ayrımcılık ve iş sağlığı-güvenliği
Modül 7. Dijital Hayat: Elektronik Ticaret, Kişisel Veriler ve Bilişim Suçları
- Elektronik ticaret ve ticari elektronik ileti: onay, ret ve İYS
- Bilişim suçları ve dijital dolandırıcılık: hangi madde, hangi mercii
- Kişisel verilerin korunması: aydınlatma, işleme şartları ve başvuru yolu
- İnternette içerik, itibar ve dijital ayak izi
Modül 8. Uyuşmazlık Çözümü ve Hak Arama Yolları
- Dava dışı çözüm: uzlaşma, arabuluculuk ve dava şartı arabuluculuk
- Bir dava nasıl işler: taraflar, deliller ve süreler
- Maliyetler, adli yardım ve avukatla çalışmak
- İdareye başvuru: dilekçe hakkı ve kurumsal şikâyet yolları
10
Standartlar ve uygunluk
- AB Mikroyeterlilik Yaklaşımı — Konsey Tavsiyesi 2022/C 243/02'nin standart öğelerine uygun biçimde yapılandırılmıştırStructured in accordance with the standard elements of the European approach to micro-credentials — Council Recommendation 2022/C 243/02
- TYÇ / Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi (EQF) düzeyiyle referanslanmıştırReferenced to the TQF / European Qualifications Framework (EQF) level
- EMC Ortak Mikroyeterlilik Çerçevesi'nin ölçütleriyle tutarlıdırConsistent with the criteria of the EMC Common Microcredential Framework
- Europass Avrupa Öğrenme Modeli (ELM) / Avrupa Dijital Kimlik Bilgileri ile uyumlu olarak dışa aktarılabilirExportable in a form compatible with the Europass European Learning Model (ELM) / European Digital Credentials
- Open Badges 3.0 (W3C Doğrulanabilir Kimlik Bilgileri) uyumlu, SHA-256 bütünlük özetli dijital rozettirAn Open Badges 3.0 (W3C Verifiable Credentials) compatible digital badge with a SHA-256 integrity digest
Bu belge bir akreditasyon veya eşdeğerlik belgesi değildir. Tanınma; Lizbon Tanıma Sözleşmesi ve ENIC-NARIC çerçevesinde, öğrenenin başvurduğu yükseköğretim kurumunun yetkili organının (senato) kararına tabidir.