İçeriğe geç

Mikroyeterlilik bilgi paketi · EK-1Sağlık Okuryazarlığı ve Sağlıklı Yaşam (Longevity)

Dersin resmî tanımı: öğrenme çıktıları, AKTS iş yükü, düzey, ölçme, başarı ölçütü, kalite güvencesi ve içerik. Danışmanınız, bölüm başkanlığınız ya da üniversitenizin tanınma komisyonu için.

Sertifikayı veren:
Orclever Bilim ve Araştırma Grubu — Orclever Campus
Son güncelleme:
Ekim 2026
Dil:
Türkçe
Katılım:
Çevrimiçi (asenkron) / Online (asynchronous)
AKTS
2,2 AKTS
54 saat öğrenen iş yükü
Düzey
TYÇ 6 · EQF 6
Lisans düzeyi
Ölçme
Final + proje
24 soru · 7 ölçütlü rubrik
İçerik
32 ders
8 modül
Danışmanınıza gönderin Kurs sayfası

01

Ders tanımı

Sağlık Okuryazarlığı ve Sağlıklı Yaşam, her bölümden lisans öğrencisi için tasarlanmış evrensel bir mikro yeterlilik dersidir. Amaç sizi hekim ya da diyetisyen yapmak değil; sağlık bilgisini kanıt gücüyle değerlendirebilen, doğru soruyu sorabilen, sağlık sistemini ve dijital sağlık araçlarını bilinçli kullanabilen ve kendi hayatında sürdürülebilir adımlar atabilen biri olmanızı sağlamaktır. Ders; sağlık okuryazarlığının temellerinden yaşlanma biyolojisine, beslenme ve hareketten uyku ve ruh sağlığına, koruyucu hekimlik ve taramadan sağlık dezenformasyonunu tanımaya kadar sekiz modülde ilerler. Odak noktası yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı yaşam süresini (healthspan) artırmaktır. Longevity alanındaki takviye ve 'anti-aging' pazarlaması savunulmaz, kanıtla eleştirel biçimde ele alınır. ÖNEMLİ: Bu ders yalnızca eğitim amaçlıdır; tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi niteliği taşımaz ve hekime başvurunun yerini almaz.

Ön koşul: Ön koşul yok. Ders başlangıç düzeyindedir ve kavramlardan başlar.

02

Öğrenme çıktıları EK-1 · Madde 5

Dersi başarıyla tamamlayan kişi:

  1. 1.Sağlık ve sağlık okuryazarlığı kavramlarını, sağlığın bedensel-ruhsal-sosyal boyutlarını ve Türkiye sağlık sisteminin basamaklarını açıklar. BilgiExplains health and health literacy, the physical, mental and social dimensions of health, and the levels of the Turkish health system.
  2. 2.Yaşam süresi ile sağlıklı yaşam süresi (healthspan) ayrımını ve yaşlanma biyolojisinin temel kavramlarını açıklar. BilgiExplains the distinction between lifespan and healthspan and the basic concepts of the biology of ageing.
  3. 3.Beslenme, fiziksel aktivite, uyku ve koruyucu hekimlik alanlarındaki kanıta dayalı temel önerileri tanımlar. BilgiDescribes the core evidence-based recommendations in nutrition, physical activity, sleep and preventive health.
  4. 4.Bir sağlık iddiasını kanıt hiyerarşisi, kaynak güvenilirliği ve çıkar çatışması ölçütleriyle değerlendirir; sağlık dezenformasyonunu ve kanıtsız ürün pazarlamasını tanır. BeceriEvaluates a health claim against evidence hierarchy, source reliability and conflict of interest, and recognises health misinformation and unevidenced product marketing.
  5. 5.Sağlık risklerini doğru yorumlar (mutlak ve göreli risk, taramanın yararı ve zararı) ve sağlıkla ilgili sayısal bilgiyi eleştirel okur. BeceriCorrectly interprets health risks (absolute and relative risk, benefits and harms of screening) and critically reads health-related numerical information.
  6. 6.Hekim ve sağlık profesyonelleriyle etkili iletişim kurar; sağlık sistemini ve dijital sağlık araçlarını amacına uygun ve mahremiyetini gözeterek kullanır. BeceriCommunicates effectively with health professionals and uses the health system and digital health tools appropriately and with attention to privacy.
  7. 7.Sağlık bilgisini sorumlu biçimde kullanır; okuryazarlık ile tıbbi tavsiye arasındaki sınırı bilir, kendi kendine teşhis ve kanıtsız ürünlerden kaçınır, gerektiğinde profesyonel yardım arar. YetkinlikUses health information responsibly, knows the boundary between literacy and medical advice, avoids self-diagnosis and unevidenced products, and seeks professional help when needed.
  8. 8.Kendi bağlamına uygun, ölçülebilir ve sürdürülebilir bir sağlıklı yaşam planı kurar; sağlık bilgisini başkalarına abartısız ve dürüst biçimde aktarır. YetkinlikBuilds a measurable and sustainable healthy-living plan suited to their own context and communicates health information to others honestly and without exaggeration.

03

Yetkinlik profili ve çerçeve eşlemesi TYYÇ · EQF

TYÇ Düzey 6 · EQF 6 Genel Programlar ve Yeterlilikler
Bilgi: 3 çıktıBeceri: 3 çıktıYetkinlik: 2 çıktı
Geliştirilen yetkinlikler:Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk AlabilmeÖğrenme Yetkinliğiİletişim ve Sosyal YetkinlikAlana Özgü Yetkinlik
Bilgi: Alanındaki güncel kaynaklarla desteklenen ileri düzeyde kuramsal ve uygulamalı bilgi.
Beceri: İleri bilgi ve becerilerle verileri değerlendirir, sorunları analiz eder, kanıta dayalı çözüm geliştirir.

Yetkinlik

  • Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme: Bir çalışmayı bağımsız yürütür; proje ve ekip yönetir; sorumluluk üstlenir.
  • Öğrenme Yetkinliği: Yaşam boyu öğrenmeye olumlu yaklaşır; öğrenmesini yönlendirir.
  • İletişim ve Sosyal Yetkinlik: Düşüncelerini yazılı/sözlü aktarır; bir yabancı dili en az B1 düzeyinde ve bilişim teknolojilerini ileri düzeyde kullanır.
  • Alana Özgü Yetkinlik: Verilerin kullanımında toplumsal, bilimsel ve etik değerlere; kalite ve sosyal hakların evrenselliğine duyarlıdır.

TYYÇ çerçeve tanımlayıcıları — özet (paraphrase). TYÇ 5-8 ≙ EQF 5-8.

Öğrenme Çıktısı × TYYÇ Yeterlilik Eşlemesi

ÇıktıBilgiBeceriBağımsızÖğrenmeİletişimAlana Özgü
1. Sağlık ve sağlık okuryazarlığı kavramlarını, sağlığın bedensel-ruhsal-sosyal boyutlarını ve Türkiye sağlık sisteminin basamaklarını açıklar.·····
2. Yaşam süresi ile sağlıklı yaşam süresi (healthspan) ayrımını ve yaşlanma biyolojisinin temel kavramlarını açıklar.·····
3. Beslenme, fiziksel aktivite, uyku ve koruyucu hekimlik alanlarındaki kanıta dayalı temel önerileri tanımlar.·····
4. Bir sağlık iddiasını kanıt hiyerarşisi, kaynak güvenilirliği ve çıkar çatışması ölçütleriyle değerlendirir; sağlık dezenformasyonunu ve kanıtsız ürün pazarlamasını tanır.·····
5. Sağlık risklerini doğru yorumlar (mutlak ve göreli risk, taramanın yararı ve zararı) ve sağlıkla ilgili sayısal bilgiyi eleştirel okur.·····
6. Hekim ve sağlık profesyonelleriyle etkili iletişim kurar; sağlık sistemini ve dijital sağlık araçlarını amacına uygun ve mahremiyetini gözeterek kullanır.·····
7. Sağlık bilgisini sorumlu biçimde kullanır; okuryazarlık ile tıbbi tavsiye arasındaki sınırı bilir, kendi kendine teşhis ve kanıtsız ürünlerden kaçınır, gerektiğinde profesyonel yardım arar.····
8. Kendi bağlamına uygun, ölçülebilir ve sürdürülebilir bir sağlıklı yaşam planı kurar; sağlık bilgisini başkalarına abartısız ve dürüst biçimde aktarır.····

Boş sütun = çerçevede kapsanmayan (boşta) yeterlilik.

04

AKTS ve iş yükü EK-1 · Madde 6

Öğrenme etkinliğiSaat
Ders metinlerini okuma32 ders metni, 41.031 sözcük ÷ 200 sözcük/dk3,4 sa
Sınıf dışı okuma ve kaynak inceleme8 × 3 = 24 sa
Bireysel uygulama ve sağlık iddiası analizi alıştırmaları8 × 1,5 = 12 sa
Dönem projesi (kişisel sağlıklı yaşam planı) hazırlama1 × 12 = 12 sa
Ölçme-değerlendirme (final hazırlık + sınav)1 × 3 = 3 sa
Toplam54 sa = 2,2 AKTS

1 AKTS = 25 saat öğrenen iş yükü. Okuma süresi ders metinlerinin sözcük sayısından, video süresi videoların kendi sürelerinden hesaplanır.

05

Ölçme ve değerlendirme EK-1 · Madde 8

Ölçme iki bileşenden oluşur ve her bileşen ayrı ayrı geçilmelidir; puanlar ağırlıklı ortalamayla birleştirilmez. (1) Final sınavı: sekiz modülün tamamını kapsayan, senaryo temelli, sunucu tarafında otomatik puanlanan çoktan seçmeli bir sınavdır; geçme notu %60'tır ve sınav, geçme notuna ulaşılana kadar tekrarlanabilir. (2) Dönem projesi: öğrenen, kişisel bir sağlıklı yaşam planı hazırlar ve bir sağlık iddiasını kanıtla sınar. Proje, önceden ilan edilen ölçütlü değerlendirme anahtarıyla (rubrik) eğitmen tarafından puanlanır; geçme notu 100 üzerinden 70'tir. Değerlendirme, öğrenenin tıbbi bilgi ezberlemesini değil, sağlık bilgisini kanıt gücüyle değerlendirme ve sağlık sistemini bilinçli kullanma becerisini ölçer. Ders ilerlemesi, sınav denemeleri ve proje değerlendirmesi sunucu tarafında, zaman damgalı olarak kaydedilir.

  • Final sınavı: 24 soru, geçme notu %60; geçene kadar tekrar hakkı.
  • Dönem Projesi: Kişisel Sağlıklı Yaşam Planı ve Bir Sağlık İddiasının Kanıtla Sınanması — eğitmen puanlar, geçme 70/100. Ölçütler: Mevcut Durum ve Bağlam Analizi (15 puan), Bir Sağlık İddiasının Kanıtla Sınanması (20 puan), Risk ve Koruyucu Hekimlik Farkındalığı (15 puan), Kanıta Dayalı ve Davranış Odaklı Hedef Seçimi (20 puan), Ölçülebilir Plan ve İzleme (10 puan), Profesyonel Destek ve Sınır Farkındalığı (10 puan), Yazım, Kaynak Gösterimi ve Sorumlu Dil (10 puan).

06

Başarı ölçütü ve sertifika EK-1 · Madde 10

Belge için tüm dersleri tamamlamak, final sınavından en az %60 almak, dönem projesinden eğitmen değerlendirmesiyle en az 70/100 almak ve T.C. Kimlik No ile kimlik doğrulamak gerekir. Sertifika, sağlık alanında herhangi bir mesleki yetki, uzmanlık ya da uygulama hakkı vermez; yalnızca sağlık okuryazarlığı yeterliliğini belgeler.

Sistemin denetlediği koşul: Belge için tüm dersleri tamamlamak, final sınavından en az %60 almak, dönem projesinden eğitmen değerlendirmesiyle en az 70/100 almak ve T.C. Kimlik No ile kimlik doğrulamak gerekir.

Sertifika bu bilgileri düzenlendiği günkü hâliyle EK-1 ekinde taşır ve QR koduyla herkese açık doğrulanır (Açık kayıt: sınav ve proje sonucuyla, SHA-256).

07

Kalite güvencesi EK-1 · Madde 11

Eğitim, değişmez ve zaman damgalı kayıtlarla tam izlenebilir bir kalite güvence altyapısı üzerinde yürütülür: ilerleme, alıştırma ve sınav sonuçları sunucu tarafında puanlanır ve öğrenci tarafından değiştirilemez biçimde saklanır. Dersler sırayla ilerler ve öğrenenin tamamlamasıyla izlenir. Belge yalnızca final sınavı ve eğitmen puanlı proje başarıyla geçildiğinde ve kimlik doğrulandığında verilir; her belge SHA-256 ve QR ile herkese açık olarak doğrulanabilir. Her sertifika tekil bir sertifika numarası ve tahmin edilemez bir doğrulama koduyla düzenlenir; belgenin bütünlüğü SHA-256 özetiyle mühürlenir ve herkese açık doğrulama sayfası (QR kodu ve /verify adresi) üzerinden üçüncü taraflarca çevrimiçi denetlenebilir. Belge içeriği düzenlenme anında dondurulan kayıttan üretilir, uluslararası birlikte çalışabilirlik için Open Badges 3.0 standardıyla yayımlanır ve EK-1 asgari bilgilerini içeren sertifika ekiyle birlikte geçerlidir. İçerik kalitesi bakımından ders, ulusal ve uluslararası sağlık otoritelerinin yayımladığı güncel kılavuzlara dayandırılmış, iddialar kanıt düzeyleriyle birlikte sunulmuş ve kanıtı zayıf ya da tartışmalı konular açıkça bu şekilde işaretlenmiştir. Ders içeriği telif açısından özgündür; kaynak fikirler yeniden ifade edilerek (paraphrase) hazırlanmış, hiçbir kaynaktan birebir kopyalama yapılmamıştır.

08

Eğitmen EK-1 · Madde 9

  • Orclever Akademik EkibiOrclever Akademik Ekibi; akademik yayıncılık, hakemli dergi editörlüğü (EJRND — E-ISSN 2822-2296), sağlık okuryazarlığı, kanıta dayalı bilgi değerlendirme ve yapay zekâ destekli araştırma araçları alanında faaliyet gösteren Orclever Bilim ve Araştırma Grubu bünyesindeki uzman kadrodur. Ders içeriği, ulusal ve uluslararası sağlık otoritelerinin güncel kılavuzlarına dayandırılarak hazırlanmıştır. ÖNEMLİ SINIR: Bu ders yalnızca eğitim ve sağlık okuryazarlığı amaçlıdır; hiçbir bölümü tıbbi tavsiye, teşhis, tedavi, ilaç veya takviye önerisi niteliği taşımaz ve hekim, diyetisyen, psikolog gibi sağlık profesyonellerine başvurunun yerini almaz. Kişisel sağlık kararları mutlaka yetkili bir sağlık profesyoneliyle birlikte alınmalıdır.

09

Ders içeriği 8 modül · 32 ders

  1. Modül 1. Sağlık Okuryazarlığı: Temeller

    1. Sağlık Nedir? Sağlık Okuryazarlığı Neden Hayati?
    2. Türkiye'de Sağlık Sistemini Kullanmak
    3. Hekimle Etkili İletişim ve Ortak Karar
    4. Sağlık Bilgisini Değerlendirme: Kanıt Hiyerarşisi
  2. Modül 2. Sağlıklı Yaşam Süresi (Healthspan) ve Longevity Bilimi

    1. Ömür mü, Sağlıklı Yaşam Süresi mi? Healthspan Kavramı
    2. Yaşlanmanın Biyolojisi (Kavram Düzeyi)
    3. Longevity Endüstrisi: Abartı, Pazarlama ve Kanıt
    4. Gerçekte İşe Yarayanlar: Sıkıcı Ama Kanıtlı Temeller
  3. Modül 3. Beslenme Okuryazarlığı

    1. Temel Kavramlar: Makro Besinler, Mikro Besinler ve Enerji
    2. Beslenme Örüntüleri: Tek Bir Mucize Diyet Yok
    3. Ultra-İşlenmiş Gıdalar ve Etiket Okuma
    4. Beslenme Mitleri, Takviyeler ve Pazarlama
  4. Modül 4. Hareket, Kas ve Fiziksel Uygunluk

    1. Ne Kadar Hareket? Kanıta Dayalı Öneriler
    2. Kuvvet Antrenmanı: Longevity'nin Gözden Kaçan Merkezi
    3. Kardiyovasküler Uygunluk ve Günlük Hareket
    4. Güvenli Başlangıç, Sakatlanmadan Sürdürmek
  5. Modül 5. Uyku, Stres ve Ruh Sağlığı

    1. Uyku Bilimi: Neden Pazarlık Konusu Değil?
    2. Uyku Hijyeni ve Uyku Sorunları
    3. Stres Fizyolojisi ve Kanıtlı Baş Etme
    4. Ruh Sağlığı Okuryazarlığı ve Yardım Aramak
  6. Modül 6. Risk, Koruyucu Hekimlik ve Tarama

    1. Risk Okuryazarlığı: Sayıları Doğru Okumak
    2. Tarama Programları: Yararı ve Zararı
    3. Bağışıklama ve Bulaşıcı Hastalıklardan Korunma
    4. Sigara, Alkol ve Bağımlılık: Kanıt ve Destek
  7. Modül 7. Dijital Sağlık ve Sağlık Dezenformasyonu

    1. Dijital Sağlık Araçları: Ne Ölçer, Ne Ölçmez?
    2. Sağlık Dezenformasyonunu Tanımak
    3. Yapay Zekâ ve Sağlık Bilgisi
    4. Sağlık Verisi Mahremiyeti
  8. Modül 8. Kişisel Sağlıklı Yaşam Planı

    1. Davranış Değişimi Bilimi: Neden Niyetler Yetmez?
    2. Kendi Risk Profilinizi Anlamak
    3. Ölçülebilir ve Gerçekçi Bir Plan Kurmak
    4. Sentez: Sağlıklı Yaşama Geçişte İlk Adım

10

Standartlar ve uygunluk

  • AB Mikroyeterlilik Yaklaşımı — Konsey Tavsiyesi 2022/C 243/02'nin standart öğelerine uygun biçimde yapılandırılmıştırStructured in accordance with the standard elements of the European approach to micro-credentials — Council Recommendation 2022/C 243/02
  • TYÇ / Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi (EQF) düzeyiyle referanslanmıştırReferenced to the TQF / European Qualifications Framework (EQF) level
  • EMC Ortak Mikroyeterlilik Çerçevesi'nin ölçütleriyle tutarlıdırConsistent with the criteria of the EMC Common Microcredential Framework
  • Europass Avrupa Öğrenme Modeli (ELM) / Avrupa Dijital Kimlik Bilgileri ile uyumlu olarak dışa aktarılabilirExportable in a form compatible with the Europass European Learning Model (ELM) / European Digital Credentials
  • Open Badges 3.0 (W3C Doğrulanabilir Kimlik Bilgileri) uyumlu, SHA-256 bütünlük özetli dijital rozettirAn Open Badges 3.0 (W3C Verifiable Credentials) compatible digital badge with a SHA-256 integrity digest

Bu belge bir akreditasyon veya eşdeğerlik belgesi değildir. Tanınma; Lizbon Tanıma Sözleşmesi ve ENIC-NARIC çerçevesinde, öğrenenin başvurduğu yükseköğretim kurumunun yetkili organının (senato) kararına tabidir.