39.2: Bir Sayının Yolculuğu
Elinize bir kâğıt tutuşturulduğunu ve üzerinde yalnızca 39.2 yazdığını düşünün. Bu ne demek? Bir öğrencinin sınav notu mu, bir şehrin öğle sıcaklığı mı, bir borsa endeksinin günlük değişimi mi? Tek başına bu sayı hiçbir şey söylemez. İşte bu, en saf hâliyle veridir: bağlamından koparılmış, ham bir gözlem ya da ölçüm. Şimdi yanına küçük bir etiket ekleyelim: "Ayşe'nin bu sabahki vücut sıcaklığı: 39.2 °C." Sayı birden hayat buldu. Artık elimizde enformasyon var: "kimin, neyin, ne zaman" sorularına yanıt veren, bağlama oturmuş bir veri.
Bir hekim aynı enformasyona baktığında zihninde çok daha fazlası olur. "39.2 °C, bir yetişkinde ateş demektir; ateş çoğu zaman bir enfeksiyonun işaretidir" diye düşünür. Bu çıkarım bilgidir: tekil gözlemleri geçmiş deneyim ve kuramla birleştirip örüntü kurma, ilişkileri görme yetisi. Son adımda hekim hastanın yaşını, öteki…